Voorpagina Geschiedenis

Weiden van goud en mijnen van edelstenen.

I have questioned the most learned Copts of Upper Egypt and other provinces on the meaning of the word “pharaoh”, but no one has been able to tell me anything about it, for this name does not exist in their language. Perhaps originally is was the general title of all their kings and then the language changed, just as Pahlavi, the language of ancient Iran, has become Persian, classical Greek has evolved in Byzantine and Himyaritic and many other tongues have changed.

Een paar maanden geleden stapte ik een gespecialiseerde reisboekhandel binnen, opzoek naar een goede reisgids over Andalusië. Zoals zo vaak gebeurt wanneer ik een boekhandel binnenloop, vergeet ik de reden en de tijd waarom ik daar ben. Al grasduinend langs al die boekenplanken, het ene boek naar het andere, doorbladerend en halfgelezen met soms een spijtig gevoel (te weinig euro’s in bezit) terugzettend, kwam ik bij de boekenplanken met de reisliteratuur.

Ook daar bleef ik lang aarzelend staan het ene boek afwegend tegen het andere. Aan welk boek zou ik mijn weinige euro’s besteden? Totdat mijn oog viel op een klein dun blauw boekje. Op de kaft stond de naam Mas’ûdi en daaronder de titel: From The Meadows of Gold. Als driekwart Arabist en verzamelaar van vertaalde klassieke Arabische boeken kon mijn dag niet meer stuk. Op zoek naar een doodgewone reisgids stuit ik zo maar op een bloemlezing uit: Muruj adh-dhahab wa ma’adin al-jawahir (Weiden van goud en mijnen van edelstenen) van Abu al-Hasan AlÄ« ibn al-Ḥusayn ibn AlÄ« al-Mas’Å«dÄ«.

In tachtig kleine hoofdstukjes – sommige niet groter dan een alinea, andere een paar bladzijden – hebben de vertalers een indruk proberen te geven van Mas’udi’s boek dat men zou kunnen omschrijven als een verzameling van alle mens en natuurwetenschappen uit zijn tijd. Geen onderwerp of Mas’udi heeft er over geschreven: Geschiedenis, geografie, wetenschap, religies, volkeren, dieren, planten, zeeën, natuurverschijnselen.

Eén van mijn favorieten is een hoofdstukje waarin hij over de neushoorn schrijft. Volgens een bekende Arabische geleerde destijds (en niet één van de minste) zou de neushoorn pas na zeven jaar dracht haar jong ter wereld brengen. Gedurende die zeven jaar leeft het jong in de baarmoeder en steekt het alleen zijn hoofd naar buiten om te grazen. Mas’udi denkt daar het zijne van en gaat zelf op onderzoek uit:

Whishing to clear up this point for my own interest, I questioned the inhabitants of Sirâf and Oman who have often been in these countries, as well as the merchants whom I met in India; all were equally surprised at the question. They stated very positively that the rhinoceros gives birth exactly like a cow or a buffalo. I do not know where Jâhiz got his story, whether he copied it from a book or heard it from some informant.

Al bladerend in de bloemlezing komt men soortgelijke interessante hoofdstukken tegen met de meest uiteenlopende titels zoals: De Franken, de Vikingen, Joodse geleerden en de Bijbel, Tibet, de Indische oceaan, Christelijke geschiedschrijvers, de bronnen van de Nijl, keizer Constantijns visoen van het Kruis, de sidderaal, rebellie in China. Veel van de informatie die door Mas’udi is verzameld, is door de moderne wetenschap achterhaald, maar een groot deel is nog steeds gangbaar en kan men letterlijk terugvinden in hedendaagse historische en geografische verhandelingen.

Het zijn vooral de observaties van Mas’udi zelf die verfrissend en modern aandoen. Daar waar hij zich echter baseert op de toenmalige heersende wetenschappelijke overtuigingen of zijn informatie uit tweede hand heeft, wordt de kennis minder accuraat naar moderne maatstaven en kan men soms zelfs spreken van mythes en legendes dan van daadwerkelijke geschiedschrijving of wetenschappelijke observaties.

Maar voor een boek dat al meer dan duizend jaar oud is, doet de accuratesse van de wetenschappelijke observaties er niet zo toe. Het genoegen de woorden te lezen van een man die met een nieuwsgierige en open geest de wereld bezag en dacht ‘laat ik eens opschrijven wat ik zoal zie’, hoor en lees ik er niet minder om.

Mas’udi From The Meadows of Gold

“Snatching precious moments of the past from oblivion….”
Vertaald door Paul Lunde & Caroline Stone, 2007 PENGUIN BOOKS.

avatar

Mohammed is: Een Man (althans als men dat woord slechts als geslacht opvat), een Moslim (in hart en nieren totaal, echter in daad maar mondjes maat), een Maliki (maar tot zijn schande moet hij bekennen al-Muwatta nog nooit gelezen te hebben), een Afrikaan, een Noord-Afrikaan, een Maghrebijn, een Berber/Amazigh, een Riffijn, een Ayzenay, een Aqarou3, een Arabier (in culturele zin), een Westerling, een Europeaan, een Nederlander, een Hollander, een Zuid-Hollander, een Leidenaar, een Voorschotenaar, een Vlietwijker.

Lees andere stukken van