Voorpagina Politiek

Een Juridische Coup

Wat doe je als je ziet dat de macht die je decennia als een gegeven beschouwde, die jou en gelijkgestemden rechtens toekwam door anderen wordt verworven? Niet zo heel lang geleden zou een militaire coup of zelfs maar het dreigen met een militaire coup voldoende zijn om iedereen die het waagde een deel van die macht op te eisen die er andere politieke ideologie op na hield (lees: niet tot de heersende kliek behoorde) op hun plaats te wijzen. Maar die tijden zijn voorbij. Nu moet men die macht verdedigen door deel te nemen aan vrije en eerlijke verkiezingen.

Als men daar dan twee achtervolgende keren verliest en de winnaar het land beter bestuurd dan de van jou dat ooit gedaan hebben en zowel binnenlands en internationaal aanzien heeft verkregen door de pragmatische manier waarop ze het land besturen en economische voorspoed hebben gebracht wat doe je dan? Dan grijp je naar de wet om je te ontdoen van deze tegenstander. De wet die decennia geleden opgesteld is door jou gelijkgestemden om er voor te zorgen dat anderen nooit teveel macht zouden verwerven om de eigen machtsbasis te kunnen bedreigen.

Maar wat doe je als de eerste keer dat je de wet gebruikt, het fout gaat en de tegenstander niet de macht wordt ontnomen, maar door eerlijke verkiezingen nog machtiger terugkeert met meer aanhang en prestige? Dan probeer je het toch gewoon nog een keer! Je verzint wat aanklachten die moeten aantonen dat de desbetreffende partij een gevaar vormt voor het politiek bestel van het land en vraagt het constitutionele hof om de partij van de tegenstander te verbieden wegens het ondermijden van de ideologische aard van de staat.

Bovenstaande gaat natuurlijk over Turkije en de machtsstrijd die ‘seculiere’ diehards op alle mogelijke manier voeren om hun macht te behouden die ze door de democratisering van het land de laatste decennia steeds meer uit handen hebben moeten geven. De AK partij met zijn Islamistische signatuur is de staatsvijand, want het is de partij die voor het eerst sinds de stichting van de republiek in eerlijke en vrije verkiezingen de heersende elite de macht heeft ontnomen. De politieke macht dan, want macht van de seculiere elite zit nog diep verankerd in de rechterlijke macht, het leger en andere staatsinstituties. Voor veel Turken wordt die verankering belichaamd door wat zij letterlijke de Diepe Staat noemen. Een staat in de staat die er voor moet waken dat de heersende elite nooit haar macht hoeft op te geven.

Men hoeft niet in geheime organisaties te geloven om te weten dat de ‘seculiere’ machtselite geen enkel middel schuwt om haar macht te behouden: staatsgrepen, martelingen, verdwijningen, noodtoestanden uitroepen, binnenlandse oorlog beginnen noem maar op en het is de afgelopen decennia gebruikt om maar geen macht te hoeven opgeven. De tijden zijn echter veranderd. Bongenoten die voorheen een oogje dichtknepen bij al wat binnenlands gebeurd doen dat niet meer al was het maar om hun eigen “democratische principes” voor het oog van de wereld hoog te houden. Ook binnenlands is de situatie zodanig veranderd dat men de beproefde middelen van weleer geen soelaas meer bieden om de macht te behouden.

Een grote en nog groeiende middenklasse voornamelijk afkomstig uit het conservatieve platteland heeft zich de afgelopen decennia gemanifesteerd in Turkije. Het zijn deze mensen die zich door hard werken hebben opgewerkt tot een economische machtsfactor in het land. Deze mensen met een vaak religieus conservatief wereldbeeld, geenszins islamistisch, maar wel met een goedgevulde beurs nemen geen genoegen meer met de van bovenopgelegde rangorde. Zij willen een deel van de macht en hebben die ook verkregen door massaal op de AK partij te stemmen. Om de stemmen te winnen van deze middenklasse heeft de AK partij heel wat ideologische veren moet laten vallen en zichzelf getransformeerd van een islamistische partij tot een conservatieve partij met een religieuze signatuur die het pragmatisme haast tot partij-ideologie heeft verheven.

Dit verlies aan macht is voor de “seculiere” machtselite de zogenaamde verdedigers van Turkije’s seculier staatsbestel niet te verkropen en daarom trachten zij de AK partij te laten verbieden wegens het ondermijnen van dat seculiere staatsbestel. Voor de ‘seculiere’ machtselite is deze gang naar het constitutionele hof de laatste kans om de AK partij de macht te ontnemen. De vraag nu is of met deze juridische staatsgreep de “seculiere” machtselite haar machtspositie herwint of voorgoed zal verliezen?

avatar

Mohammed is: Een Man (althans als men dat woord slechts als geslacht opvat), een Moslim (in hart en nieren totaal, echter in daad maar mondjes maat), een Maliki (maar tot zijn schande moet hij bekennen al-Muwatta nog nooit gelezen te hebben), een Afrikaan, een Noord-Afrikaan, een Maghrebijn, een Berber/Amazigh, een Riffijn, een Ayzenay, een Aqarou3, een Arabier (in culturele zin), een Westerling, een Europeaan, een Nederlander, een Hollander, een Zuid-Hollander, een Leidenaar, een Voorschotenaar, een Vlietwijker.

Lees andere stukken van