Voorpagina Gastarbeiders, Spiritualiteit

Compassie

Leyla Cakir is gastarbeider bij wijblijvenhier.nl

Volgens Karen Armstrong verkeren wij ‘op een kruispunt, waarbij de mens in deze chaos de keuze moet maken tussen haat en scheiding of compassie en gerechtigheid’. Als we naar de wereld om ons heen kijken, is deze ogenschijnlijk in chaos. De economische crisis, wederzijdse angst en machtstrijd zijn onderdeel van deze dagelijkse angst en chaos. Waar wij onszelf echter nog niet altijd bewust van zijn, is dat de werkelijke chaos in onszelf schuilt. Een chaos, waarin we niet meer weten hoe we ons verhouden met anderen, niet meer communiceren en niet meer stil staan bij onszelf. Er zijn momenten waarop ook ik mijzelf erop betrap dat ik opgejaagd leef, aan één stuk door blijf handelen en de tijd voorbij vliegt.

Het is verleidelijk bezig te zijn met wereldse zaken als prestatie, materialisme, concurrentie en macht. Hiervoor heb ik mijn hart niet nodig. Mijn verstand is dan mijn vriend, met wie ik graag relativeer en bij wie ik veilig ben. Veilig, omdat ik niet hoef te voelen. Niet naar mijn binnenste hoef te kijken. Niet diep in mijn hart hoef te graven. Totdat ik weer hard geconfronteerd word met de innerlijke essentie. Op die momenten bevind ik mij in een echte ‘wakkertoestand’. In die toestand heerst er alleen stilte. Ik neem de tijd en ruimte om stil te staan en te luisteren naar mijn binnenste. Mijn binnenste wil zich bevrijden van zijn innerlijke chaos. Essentiële vragen die ik mijzelf hierbij stel, zijn: hoe zie ik mijzelf? Zie ik anderen zoals ik gezien wil worden? Ben ik in staat om mijn grootste vijand te helpen als hij om mijn hulp vraagt? Wat heb ik hiervoor dan nodig? Na een ontdekkingsreis weet ik dat compassie het antwoord is, de sleutel tot mijn hart, mijn verlichting, mijn ver- en binding met de buitenwereld, de realiteit.

Ons verstand weet dat de mens zelf, sterker nog, de wereld uit compassie is geschapen, maar voélen wij dit ook echt? Alles komt voort uit Bismillaah-ir-rahmaan-ir-rahiem (In Naam van Allah, de Meest Genadevolle, Meest Barmhartige). Wij beginnen de dag, de nacht, het gebed, het eten, elke handeling met deze krachtige woorden. Ieder van ons heeft dus dit zaadje in zich en zou in staat moeten zijn om ware compassie te voelen. Doch dreigen we allen in een passieve manier van compassie te blijven verkeren. Het is gemakkelijk om op deze passieve manier compassievol te handelen, vooral naar iemand die compassievol terug handelt. De bekende verwachting: voor wat hoort wat.

Het is een ander verhaal om actief compassievol te zijn. Werkelijk compassie voelen totdat deze liefde ons verteert en ons egoïsme daarin oplost. Het is niet de wereldlijke chaos wat ons angst aanjaagt, maar juist onze overgave aan en het blindelings vertrouwen in Allah’S onvoorwaardelijke barmhartigheid, liefde en genade. “Wie ben ik om de verwondering in alles en iedereen te zien? Wie ben ik dat Allah’s schoonheid met mij communiceert? Wie ben ik dat mijn ziel zich wil ontsluieren? Wie ben ik om compassievol te zijn?” Voorbeelden van vragen die ons ervan kunnen weerhouden actief compassievol te zijn en er daardoor misschien zelfs toe kunnen leiden dat ons hart in steen verandert.

Deze vragen vormen een draaglast en leiden keer op keer tot teleurstelling. Een draaglast waarvan je jezelf alleen kan bevrijden door jezelf tijd, ruimte en stilte te gunnen, een veranderingsproces te ondergaan en tot de eigenlijke vraag te komen ‘waarom niet?’ “Waarom zou ik niet de verwondering in alles en iedereen kunnen zien? Waarom zou Allah’S schoonheid niet met mij communiceren? Waarom zou mijn ziel zich niet willen ontsluieren? Waarom zou ik niet compassievol kunnen zijn?” Het zaadje in ons ziel schreeuwt om gevoed te worden door compassie. Wij kunnen ons hierin trainen en ontwikkelen om zo, insha-Allah, een beter mens te worden en Zijn getuige te zijn.

Hoe verwerpelijk en verachtelijk iemands daden ook mogen zijn, hoe moeilijk het leven ook is, door simpelweg zelf compassievol te zijn zonder enige verwachting, kan dit juist anderen inspireren om het water in hun stenen hart te laten vloeien door hun lichaam. Dit is, denk ik, één van de moeilijkste dingen om te kunnen, maar tegelijkertijd is het slechts een kwestie van willen. Het hangt van onszelf af. Mocht de wereld echt in een chaos lijken te verkeren, laten we dan onszelf niet de vraag stellen wat de wereld ons kan bieden, maar wat wijzelf de wereld kunnen bieden.

Ik probeer daarom ’s avonds als ik in bed lig mijzelf de volgende vraag te stellen ‘hoe compassievol was ik vandaag voor het leven?’.

Tot slot een toepasselijk gedicht uit ‘The Rhyme of the Ancient Mariner’ van Samuel Taylor Coleridge:

Farewell, farewell!

But this I tell

To thee, thou guest!

He prayeth well, who loveth well,

Both man and bird and beast.

He prayeth best, who loveth best.

All things both great and small:

For the dear God, who loveth us,

He made and loveth all. 
 

Leyla Cakir is voorzitter van moslimvrouwenorganisatie Al Nisa


avatar

Leyla Cakir werd bekend als de eerste vrouwelijke moskeevoorzitter van Nederland en is momenteel voorzitter van de moslimvrouwenorganisatie Al Nisa.

Lees andere stukken van