Voorpagina Buitenland

Herdenking sikh genocide overschaduwd door rellen

Het heiligste heiligdom van Sikhs, de Gouden Tempel in Amritsar, Punjab.

Religieuze minderheid slachtoffer van onenigheid of gedreven tot wanhoop door regering?

Gisteren doken verontrustende en choquerende foto’s op uit Amritsar (India) waar sikhs elkaar met zwaarden te lijf gingen in de Gouden Tempel, het belangrijkste heiligdom voor de sikhs. Zeker tien mensen raakten gewond. Tijdens de rellen werd de 30ste gedenkdag van Operation Blue Star herdacht: de dodelijke militaire aanval op dezelfde tempel door de toenmalige Indiase regering, onder leiding van premier Indira Gandhi in 1984. Men zegt dat het zwaard gevecht ontstond door een meningsverschil tussen twee facties, waarbij één groep het publiek als eerst te woord wilde staan, maar door de andere groep werd tegengehouden, omdat hun toespraak te radicaal zou zijn.

Het heiligste heiligdom van Sikhs, de Gouden Tempel in Amritsar, Punjab.

Operation Blue Star begon in juni 1984 en duurde zes dagen. Een militaire eenheid probeerde de Gouden Tempel over te nemen, om de leider van de activistische groepering gevangen te nemen. De operatie was een grote inbreuk op de eigendom van de sikhs: een deel van de operatie nam plaats in de Gouden Tempel, een andere in de Punjab regio waar eventuele verdachten zouden worden opgepakt. Deze operatie was groot van schaal; alles werd ingezet: het Indiase leger gebruikte leger, tanks, kanonnen, helikopters, gepantserde voertuigen en zelfs chemische wapens. Het precieze aantal doden en gewonden is onbekend en word geschat tussen de 492 en 5000.

Operation Blue Star was voor de sikhs een keerpunt in de geschiedenis sinds de onafhankelijkheid van India in 1947. De toenemende discriminatie en onderdrukking van minderheden werd de sikh gemeenschap teveel en zij besloten zich hard te maken voor mensenrechten. De Indiase regering vond de manier waarop de sikh gemeenschap zich opstelde een gevaar vormen voor de veiligheid en welzijn van de staat. De sikhs voelden zich niet gerepresenteerd en vooral onbegrepen en er ontstond een groepering die wilde vechten voor een onafhankelijkste staat voor de sikhs, ‘Khalistan’ genaamd. De militaire missie was gericht op de activistische groepering die zich in de Gouden Tempel schuil hield. Gezien de ligging van de provincie waar de meeste sikhs wonen, Punjab, de vruchtbaarheid van deze regio en de begrenzing tegen Pakistan en Kashmir, was (en is) een apart land voor de sikhs een ondenkbare optie voor de Indiase overheid.

Buiten India, bevindt zich in Engeland, Amerika en Canada een zeer grote gemeenschap van sikhs die nog steeds achter het idee van een onafhankelijke staat voor de sikhs staan. De rellen van gisteren kwamen dan ook hard aan bij de sikhs in het buitenland, omdat de onenigheid een intern conflict laat zien. Niet bepaald wat men nodig heeft om te pleiten voor een eigen land. Een grote meerderheid van de sikhs gelooft dat de overheid verdeeldheid probeert te creëren in de sikh gemeenschap om hun zodoende zwakker te maken, zodat hun strijd gehinderd kan worden.

Premier Indira Gandhi was in oktober 1984 doodgeschoten door haar sikh lijfwacht als wraak voor Operation Blue Star, wat leidde tot massale anti-sikh rellen over het hele land waarbij ongeveer 3000 mensen omkwamen. Eerder dit jaar werd duidelijk uit vrijgegeven documenten dat de Britse regering onder Thatcher betrokken is geweest bij Operation Blue Star. De onlangs gekozen premier, Narendra Modi, is wellicht de meest invloedrijke en controversieel regeringsleider sinds Indira Gandhi.

De Indiase regering heeft niet de beste reputatie wanneer het aankomt op de omgang met religeuze, en etnische, minderheden. De sikhs vormen een dominante en sterke gemeenschap in Punjab, waarvan de aardbodem beroemd is om haar vruchtbaarheid en landbouwindustrie. Na de genocide van 1984 zijn de sikhs op hun hoede voor de Indiase overheid en hebben zij weinig vertrouwen in de regering. De gebeurtenissen gisteren in de tempel leggen problemen bloot die veel mensen wensen te vergeten of negeren, maar als ‘de grootste democratie van de wereld’ niet alleen in naam democratisch wil zijn, dan zal de Indiase overheid meer respect moeten betrachten richting de minderheden in het land. Wat dat betreft mogen we het ergste vrezen, want de mensen verwachten van de onlangs verkozen nieuwe premier Narendra Modi op dat gebied niet veel, want ook hij wordt ervan beschuldigd verantwoordlijk te zijn voor de slachtpartij van meer dan 1000 moslims in de rellen van 2002 in Gujrat.

Foto: Liz05 op Flickr

avatar

Altijd gewapend met een Parker pen, 'chai ka cup', en sarcasme.

Lees andere stukken van Nazir Bibi