Voorpagina Algemeen, Maatschappelijk, Media, Palestina, Politiek

Waarom de inzet voor GAZA ook over onze strijd in Nederland gaat  

Ik heb de laatste dagen veel nagedacht over mijn sympathie voor de Palestijnse zaak. Hoewel steeds meer mensen zich uitspreken tegen het onrecht in Gaza en contreien, speelt de afstand tot de slachtoffers nog altijd een belangrijke rol in de beleving. Momenteel worden de pro-Palestina discussies en demonstraties vooral gedomineerd door jongeren waarvan de ouders niet in Nederland geboren zijn; voornamelijk Marokko en Turkije. Wat zegt dat over deze jongeren? Maar ook belangrijk: wat zegt dat over hoe deze jongeren zich verhouden tot Nederland.

Foto: Le Sem

Jezelf verliezen
Toen mijn neef aan een autochtone vriend vroeg naar zijn mening over de inmiddels honderden onschuldige slachtoffers antwoordde hij heel eerlijk: “Ja het is verschrikkelijk, maar ik heb er niet zo veel mee. Ik voel hun pijn niet of nauwelijks, ik word dagelijks geconfronteerd met onrecht. Je went eraan. Bovendien vind ik echt dat jullie jezelf verliezen in dat Palestina conflict..”

Ergens kan ik begrijpen dat de culturele nabijheid een belangrijke rol speelt bij het identificatieproces, ook in mediaberichten. Jaap van Ginneken beschrijft het treffend in De Schepping van de Wereld in het Nieuws. Het verklaart waarom de massaslachtingen en –verkrachtingen in Congo waar de laatste twintig jaar al meer dan 5 miljoen doden zijn gevallen weinig tot geen aandacht krijgt. Een vliegramp als MH17 daarentegen komt voor Nederlandse staatsburgers nou eenmaal dichterbij. Iedereen kent direct of indirect wel een slachtoffer. Het idee “wij hadden in dat vliegtuig kunnen zitten” verklaart waarom de slachtoffers meteen een gezicht kregen, en via nabestaanden een stem.

Miskend leed vs erkend leed
Gisteravond vroeg ik tijdens een iftar aan zeven jongeren waar ze zich op dit moment meer mee bezig hielden: MH17 of de Palestijnen? Daar kwam unaniem Palestina uit. Een van de deelnemers zei:

“Ik kan me meer identificeren met Palestijnen. Zij voeren, weliswaar op een ander niveau, dezelfde strijd. Ze worden ook gemarginaliseerd, en niet begrepen. Ze worden neergezet als agressors, indringers, vijanden. Net als wij, hier in Nederland. En natuurlijk speelt bij onze sympathie een rol dat ze op ons lijken, dat Palestina met de paplepel ingegoten is. Maar dat is niet alles. Hun strijd is de onze, journalisten begrijpen dat niet. Die denken dat wij slechts voor Palestina staan omdat ze ook moslims zijn en zullen het langs sektarische en religieuze lijnen willen verklaren. Wij staan achter rechtvaardigheid, niet blind achter moslims.

In NRC – een kwaliteitsmedium notabene – werd laatst een artikel gepubliceerd over ‘ingebakken antisemitisme onder moslims’. Daarover zei iemand:

“Dat zegt genoeg. Het intolerante Nederland, het dehumaniseren van Nederlandse staatsburgers, en de vervreemding van de afgelopen jaren wordt er altijd buiten gelaten. Sympathie voor Palestijnen wordt hier indirect in verband gebracht met antisemitisme. Semantische trucjes. Daar ben ik klaar mee.”

Een andere vriend:

 “Hoe erg het ook is voor die slachtoffers van MH17, de regering en de media komen voor ze op. Ze voeren de druk op om het recht te laten zegevieren. In Palestina is dat anders, daar staan we toe dat kinderen dagelijks worden geëxecuteerd. Sterker nog, onze regering steunt deze kindermoordenaars onvoorwaardelijk. Het is miskend leed vs erkend leed. En media kiezen vaak de kant van Israël, daar zijn al genoeg voorbeelden van te zien geweest. Ook dat is tekenend, media en politici hebben zich de laatste decennia vaak schuldig gemaakt aan het racistische klimaat jegens moslims, Marokkanen, minderheden, mensen met een kleurtje die af willen van een racistisch feest etc..”

Gaza blijft leven
Toen ik voor het eerst las over MH17 verwachtte ik dat het nieuws omtrent GAZA – zoals een bevriende journalist bij Radio1 voorspelde – meteen uit de headlines zou worden verwijderd. Maar dat gebeurde niet. Het nieuws uit GAZA bleef echoën in binnen en buitenland. Sterker nog: duizenden demonstranten verzamelden zich – in een tijdperk waarvan wordt gezegd dat jongeren nergens meer de straat voor opgaan – in Amsterdam voor een tweede demonstratie. Opnieuw was het een succes, en overal ontpoppen zich initiatieven om de strijd voor Palestijnen door te zetten. Media worden bij het geringste vermoeden van partijdigheid tot rectificatie gedwongen, bewustwordingcampagnes zien het levenslicht en politici worden aan de schandpaal genageld wanneer men hoort dat het  geweld van Israël wordt verdedigd.

Demonstreren voor GAZA, maar ook een minuut stilte voor MH17
Het ene leven is blijkbaar noemenswaardiger dan de ander. Tegelijkertijd proberen veel jongeren een balans te zoeken in het uitspreken tegen zowel de gruwelheden in Gaza als Oekraïne. Ik zie daarin het grotere verhaal, van jongeren die tussen meerdere culturen leven en een middenweg proberen te zoeken. Jongeren die zich zowel willen identificeren met de cultuur die van huis uit meegekregen is, als met het land waar ze onlosmakelijk mee verbonden zijn. Jongeren die zowel loyaal zijn aan Palestina als aan Nederland. Het is een verhaal over jongeren die tijdens een demonstratie voor Palestina óók een minuut stilte houden voor de slachtoffers van MH17.

Palestina is voor velen een collectieve strijd die verbindt in plaats van verdeeld. Deze strijd biedt de nieuwe generatie enerzijds solide identiteit in een tijd waarin hun aanwezigheid en ‘zijn’ hier in het Westen ter discussie staat. De strijd voor GAZA gaat verder dan Palestina, het speelt zich dichterbij af dan je denkt.

Het gaat – hoe gek dat ook klinkt – toch echt ook over Nederland.

disclaimer: natuurlijk is deze analyse niet volledig, hier kan een boek over worden geschreven. Of beter een documentaire: misschien moet ik daar maar aan beginnen

avatar

Abdelkarim. Voormalig hoofdredacteur van Wijblijvenhier.nl. Documentairemaker. Is geboren in de Zeeuwse contreien en wist al op vroege leeftijd dat het boerenleven niet voor hem was weggelegd. Hij besloot om zijn hooivork aan de wilgen te hangen, de koeien vaarwel te zeggen en zijn geluk te beproeven in Rotterdam. Hij studeerde Nieuwe Media aan de Universiteit van Amsterdam, was als journalist werkzaam bij de VARA, columnist voor KRO Hemelbestormers en Joop.nl, praat graag tegen vreemden, schaamt zich slechts voor zijn tenen en hoopt dat zijn levensmotto ooit de geschiedenisboeken ingaat: "Als je een geit een jurk cadeau geeft, weet je nooit wat er gebeurt"

Lees andere stukken van Abdelkarim