Voorpagina De achtergrond, Ervaringen, Opinie

Nieuw geld en “Broadway Hipster-Che Guevara’s”

Hoor en wederhoor
Juristen die een dagvaarding opstellen proberen de rechter te overtuigen van het gelijk van de cliënt. Zie het als een juridisch onderbouwd betoog. In dat betoog hebben juristen de substantiëringsplicht: het benoemen van de verweren van de wederpartij en de reactie van de cliënt daarop. Daarmee laat je zien dat je hebt nagedacht over de tegenargumenten, dat je deze in overweging hebt genomen en dat je ondanks die bezwaren overtuigd bent van je gelijk. Hoor en wederhoor: dat is volgens mij wat een betoog sterk maakt. Dit weekend stond ik even stil bij het nut van een sterk betoog, waarin tegenargumenten worden meegenomen.

Geld: het bloed in ons lichaam
Afgelopen zaterdag was ik bij het reinvent money event. De reden dat ik mij daar enkele maanden geleden voor had aangemeld was dat ik geconfronteerd werd met een nieuwe vorm van geld: bitcoins. Nog nooit van gehoord. Blijkt dat dat gewoon echt al een ding is, een heus betaalmiddel. Ik had werkelijk geen flauw benul! Geld in onze wereld schijnt metaforisch vergeleken te worden met het bloed in ons lichaam. Mijn referentiekader is o-positief, niet wetende dat er ook nog andere bloedgroepen bestaan. Dat zou best nog eens belangrijke informatie kunnen zijn, ook al vind ik bloed (lees: geld) in beginsel niet zo interessant. Het is voor mij een middel, geen doel. Tijd om er wat meer over te weten te komen, dacht ik. Dat event, waarvoor mijn complimenten aan Paul Buitink, was zeer welkom. Een dag vol interessante internationale sprekers die helemaal in die scene zitten.

Even voor de beeldvorming: het publiek bestond overwegend uit jonge, blanke activistische, nerdachtige mannen die waarschijnlijk veel beter op de hoogte waren van het onderwerp dan ik en die waarschijnlijk totaal geen behoefte hadden aan de intro die voor mij nuttig zou zijn geweest. Het aantal nerdachtige hijabi’s die moeilijke onderwerpen zonder intro wel spannend vinden: welgeteld één. Geen intro vind ik prima. Yalla, bring it on. Wat ik daarentegen niet zo toejuich zijn betogen die weinig aandacht besteden aan tegenargumenten. Dat heeft namelijk al heel snel wat weg van een verkooppraatje, iets waar ik sceptisch van word. Dan ga ik namelijk zelf tegenargumenten bedenken en dan komt het verhaal gewoon niet meer aan. Het verliest haar kracht, zo zonde.

Maar goed, ik liet mij welwillend en open minded vertellen over hoe verschillende vormen van geld in opmars zijn. Niet alleen nieuw geld, maar ook old school goud schijnt een ding te worden. China die in 2048 de wereld gaat overnemen speelt daar slim op in, volgens Willem Middelkoop. “Gold is money, everything else is credit” (JP Morgan). Bitcoins daarentegen, iets totaal abstracts, zou absoluut eigendom zijn. Voor eenieder toegankelijk, van niemand en voor iedereen. Waar je dan precies eigenaar van bent is mij echter vooralsnog niet helemaal duidelijk. Het voelt voor mij – als leek- een beetje als eigenaar zijn van lucht. Ook zoiets ‘abstracts’ waar niemand zeggenschap over heeft en wat voor iedereen is. Totdat je met een aantal anderen achterin in een vrachtwagen zit waar een tekort ontstaat aan lucht, dan wordt lucht heel tastbaar. Hoe zit het met bitcoins en bijvoorbeeld waardestijging/daling, inflatie? Misschien wist de rest van het publiek daar allang het antwoord op, dat kan. Ik kon mij goed voorstellen waarom er onder dit publiek, met deze experts geen aandacht besteed werd aan oppervlakkige informatie. Dat is ook niet erg. Wat ik echter niet begreep is dat er überhaupt weinig aandacht werd besteed aan tegenargumenten en reële nadelen.

“Che Guevara en een Broadway hipster in een Che Guevara t-shirt”
Het verhaal over bitcoins werd gehouden door Andreas Antonopoulos . Hij had het over een revolutie. Een échte revolutie. Niet iets bestaands een beetje vervormen en dan doen alsof het iets nieuws en revolutionairs is. Dat zou vergelijkbaar zijn met het verschil tussen “Che Guevara en een Broadway hipster in een Che Guevara t-shirt”. Leuk gevonden. “‘Revolutie’, ze lijken totaal geen idee te hebben wat een revolutie inhoudt, wat een puinhoop dat met zich meebrengt. Een revolutie is ook het moment waarop kwaadgezinden zich kunnen gaan uitleven. Die maken ook gebruik van bitcoins”, deelde een verstandig persoon met mij. Helemaal mee eens. ‘Revolutie’ is inmiddels een populair woord geworden. Misschien inderdaad toegeëigend door hipsters met shirts waar true revolutionairees op afgebeeld staan. Mensen die wellicht helemaal niet weten wat die guerrillastrijd in Cuba inhield. Hoe die tweeëntachtig man op een te kleine boot genaamd ‘The Granma’ van Mexico naar Cuba voer. Tegen de tijd dat de rebellen Sierra Maestra bereikten (een belangrijke plaats voor de Cubaanse revolutie), waren er van die groep slecht twintig over. In de tussentijd waren er enorme offers gebracht. Jarenlang heeft het geduurd, onder de erbarmelijke omstandigheden van het tropische woud in Cuba zonder moderne gemakken, soms zonder voedsel, vaak zonder schone t-shirts (to say the least).
De Tunesische revolutie ging sneller, misschien ook iets vreedzamer. Dat was althans het doel van de betogers. De Egyptische revolutie leek ook relatief snel te gaan, maar blijkt nu vier jaar later nog lang niet voorbij. Dat weiger ik te geloven tenminste. De ene dictator inruilen voor de andere dictator die nog bruter te werk gaat is niet het einde van een volksopstand. Een dergelijke terugval is overigens niet vreemd, kijk maar naar de Franse revolutie. Rome is ook niet in één dag gebouwd. En dan Libië, Syrië… Nee, revoluties gaan niet zonder slag of stoot, moord en brand, dood en verderf… all of that. Toch heb ik sympathie voor revolutionisten. Guevara, Mandela, Ghandi, El khattabi: ze vormen een inspiratie voor mij. Als ik de boeken induik en lees wat voor opofferingen deze mensen hebben gemaakt om een maatschappelijk doel na te streven en om verbetering te bewerkstelligen, dan kan ik niet anders dan daar bewondering voor opbrengen. “Een lange weg”, zoals Mandela dat noemt. Changes don’t come easy. Je moet daarom wel een goede reden hebben om alles wat vertrouwd is overhoop te gooien. Een revolutie is een complete verandering, vanuit de basis opnieuw beginnen. Je moet dan wel écht een goed alternatief hebben en het moet nodig zijn.
Van die noodzaak was ik niet overtuigd. Dat het met het monetaire systeem niet goed gaat is evident. Dat de financiële sector angstaanjagend slecht is voor ons allen (inclusief bankiers volgens Joris Luyendijk) is inmiddels ook bekend. Maar als het systeem niet goed is, dus “het hart van het lichaam”, zoals Luyendijk dat onderbouwd stelt, dan zou dát toch veranderd moeten worden? Wat heb je aan een andere bloedgroep als het hart het niet kan pompen? Nu klopt mijn formulering niet helemaal, geloof ik. Het idee van de bitcoin is – als ik het goed begrijp – dat het bloed gaat stromen zónder hart. Voorzover ik kan beoordelen (nogmaals als leek) is het bloed niet onbruikbaar, maar zijn degenen die het beheren the bad guys. En die ‘bad guys’ zijn weer een gevolg van slechte wetgeving. Als er al een revolutie nodig is, moet die dan niet gericht zijn op de kern van het probleem in plaats van symptoombestrijding? En als de huidige vorm van geld wel het probleem is, waarom is dat dan precies? Dat is mij vooralsnog niet helemaal duidelijk. Maar dat kan voortvloeien uit mijn onwetendheid, mijn eigen ignorance. Want wat weet ik nou?

De reden om aanwezig te zijn bij dat event was om op een redelijk passieve manier wat informatie toegediend te krijgen over het monetaire systeem en (nieuwe) vormen van geld. Die informatie kreeg ik, maar was naar mijn smaak een beetje eenzijdig. Een dessert smaakt pas écht lekker na een bord groenten. Van een overdaad aan zoet wordt je misselijk. Ik wel tenminste. En groenten zijn goed voor je, net als ‘down sides’ van een verhaal. Aan de andere kant heeft het gebrek aan nuance ervoor gezorgd dat ik nóg kritischer luisterde. Maar een revolutie bereik je, denk ik, niet met sceptische mensen, en ondoordachte activisten zijn de eersten die sneuvelen. Enfin, er zijn ongetwijfeld mensen die hier heel goed over hebben nagedacht en die hier heel veel verstand van hebben. De initiatiefnemer van dat event en een hoop sprekers en aanwezigen bij dat event bijvoorbeeld. Dat er naar mijn mening te weinig aandacht besteed werd aan tegenargumenten betekent namelijk niet per definitie dat ze er ook niet over nagedacht hebben.

Economische rubriek?
Inmiddels kennen jullie mij van mijn juridische rubriek bij Wij Blijven Hier waarin ik (probeer) juridische onderwerpen toegankelijk te maken voor niet-juristen. You know what would be fun? Als iemand nou zoiets zou kunnen doen over ‘de financiële wereld’, het monetaire systeem en de economie, dan worden we misschien wat wijzer. Want als ik een ding geleerd heb, dan is het wel dat ik nog heel veel te leren heb en volgens mij sta ik niet alleen.

avatar

Als negenjarige riep ze resoluut dat ze advocate zou worden, en haar studiekeuze was dan ook snel gemaakt. Inmiddels heeft ze haar master privaatrecht voltooid en werkt ze naast haar baan, hard aan haar boek over het Nederlands en Marokkaans huwelijksrecht en doet ze daarnaast nog wat andere projecten. Als geboren Bredase met roots in Paramaribo en Casablanca ervaart ze zichzelf als een wereldburger die niet zwijgend toekijkt naar onrecht. Met haar hand op haar hijab salueert ze Mandela, Guevara en El Khattabi. De voor haar belangrijkste vrijheidsstrijder begroet ze dagelijks in haar gebeden, Mohammed vrede en zegeningen zij met hem. Haar strijdkreet is "Educate yourself and educate your people", en mocht je bij het juridisch advies een cupcake willen, dan ben je bij het democratisch verkozen "Food Club opperhoofd" bij het juiste adres.

Lees andere stukken van Nadia