Voorpagina Algemeen, Islam, Jouw Dagelijkse Dosis, Jouw Dagelijkse Dosis 2016/1437, Ramadan, Spiritualiteit

Recht in het hart – Juz’ 22

Het hart van de Qur’an bevindt zich in Juz’ 22 in de vorm van soera 36:

Yaa sien! – یٰسٓ
Wal Qur’anil Hakiem! –
وَ الۡقُرۡاٰنِ الۡحَکِیۡمِ
Yaa Sien . Bij de Qur’an die vol van wijsheid is!”
(QS Yaa Sien 36: 1-2)

Met deze woorden begon er een bijzondere reis voor mij, een reis door de Arabische wereld van de Qur’an. Tot dat moment bestond de Qur’an voor mij uit een boel Nederlandse vertalingen aangevuld met Engelse vertalingen en wat tafsirboeken. Met een intensieve 4-daagse cursus, leerde ik letter voor letter de basis van het Arabisch van de Qur’an. Toen de laatste cursusdag was aangebroken, waarop ik de eerste ayaat van soera Yaa Sien leerde reciteren, kon ik niet bevroeden hoezeer deze soera mijn hart zou raken.

Het begin van Yaa Sien maakt samen met de hoofdstukken 33 (Al Ahzab), 34 (Saba’) en 35 (Faatir) onderdeel uit van de 22ste juz’ van de Qur’an. Het tweede deel van Yaa Sien bevindt zich in juz’ 23 waar ik vorig jaar reeds over schreef. Yaa Sien is voor mij een paradox. Het lezen ervan is op intense wijze verbonden met zowel het leven als met de dood. Allah, de Allerhoogste zegt:

“Wij en alleen Wij doen de doden herleven en alleen Wij schrijven hun daden en hun sporen op. En alles hebben Wij in een duidelijk Boek opgesomd.” (QS 36:12)

De doden doen herleven kun je op verschillende manieren lezen. Een rechttoe-rechtaan lezing verwijst bijvoorbeeld naar de Dag des Oordeels, waarop de mens tot leven zal worden gewekt zodat goede en slechte daden kunnen worden gewogen en een eindoordeel kan worden geveld. En Allah is Alwetend en Rechtvaardig.

Een alternatieve lezing kun je vinden door de betekenis van de voorgaande ayah erbij te pakken:

“Jij kunt alleen degenen waarschuwen die de herinnering volgen en die de Barmhartige in het verborgene vrezen. Verkondig hen dan het goede nieuws van vergiffenis en een ruime beloning.” (QS 36:11)

Tafsir Jalalayn legt ‘de herinnering’  (الذِّکۡرَ) uit als een verwijzing naar de Qur’an zelf. Dit zorgt er voor dat de herinnerende mens als het ware opnieuw tot leven komt. Zo lezen we elders in de Qur’an dan ook:

“Zeg: ‘Allah doet dwalen wie Hij wil en Hij leidt naar zich toe wie zich tot Hem wendt.’ Zij zijn degenen die geloven en van wie de harten tot rust komen door het gedenken van Allah. Weet dan, het is door het gedenken van Allah dat de harten tot rust komen.”
(QS Ar Ra’d 13:27-28)

Het gedenken van Allah en het overpeinzen van Zijn woorden in de Qur’an, brengt rust in de harten. Het zorgt voor een herstart, een heropleving van je spirituele zelf. Door de leiding van Allah te ontvangen en te volgen, door goede daden te verrichten en je met oprechtheid tot Allah te wenden kun je vervolgens tot op grote hoogte stijgen.

Voor mijzelf voelde het destijds zeer onwerkelijk toen ik voor het eerst die wirwar aan Arabische letters een plek kon geven en er – hoe magertjes ook – enige mate van betekenis aan kon geven. Het werd een nog vreemdere gewaarwording toen ik de opdracht kreeg om die eerste 10 regels van Yaa Sien uit het hoofd te leren. Het ging rommelig, schokkerig en ik haalde alles door elkaar, maar opeens merkte ik dat er 5 ayaat bleven plakken. Ik begreep er niets van. Hoe werkt dat? Ik luisterde naar een cd van een Qari’ uit Indonesië, pakte de tekst er nog eens bij, legde de transliteratie ernaast en las mee. Aan het einde van de dag zat ik op 8 versregels. Ik kon het maar met moeite geloven.

Enfin, memorisatie alleen brengt je er natuurlijk niet. Elders in deze juz’ lezen we een mooi richtpunt voor de mens die vooruit wil komen in dit leven:

“Inderdaad, de moslimmannen en de moslimvrouwen, en de gelovige mannen en de gelovige vrouwen, de gehoorzame mannen en de gehoorzame vrouwen, de waarachtige mannen en de waarachtige vrouwen, de lijdzame mannen en de lijdzame vrouwen, de nederige mannen en de nederige vrouwen, de aalmoesgevende mannen en de aalmoesgevende vrouwen, de vastende mannen en de vastende vrouwen, de mannen en de vrouwen die hun kuisheid bewaren, de mannen en de vrouwen die Allah veelvuldig gedenken – voor hen heeft Allah vergiffenis bereid en een geweldige beloning.” (QS al Ahzab 33:35)

Hoeveel van deze vakjes kun je afvinken? Zoals in aya 12 van Yaa Sien ook al stond: het valt of staat met oprechtheid. Maak je onderdeel uit van de mensen die “de Barmhartige vrezen in het verborgene” of ben je van de schone schijn in het openbaar? Ben je van degenen die waarachtig zijn en veelvuldig Allah gedenken of ben je iemand die zijn band met Allah en de Qur’an veronachtzaamt? Yaa Sien raakt je recht in het hart door telkens weer terug te komen op je eigen, persoonlijke verantwoordelijkheid ten opzichte van Allah en Zijn boek, want de dood komt voor iedereen en uiteindelijk zullen we allemaal in onze kwetsbaarheid voor Hem staan en ons moeten verantwoorden.

Yaa Sien brengt de harten tot leven, maar zoals gezegd is het voor mij ook onlosmakelijk verbonden met de dood. Zo zat ik enkele jaren geleden in het ziekenhuis naast een klein meisje dat een tijd lang op mijn groep had gezeten. Het was duidelijk dat ze aan haar laatste uren bezig was. Ik kwam om afscheid te nemen en bleef die avond enige tijd bij haar terwijl haar moeder kort naar huis ging om haar spullen te halen.

Het was een meisje dat eerder altijd opgevrolijkt kon worden met een liedje of een praatje, maar ze luisterde ook graag naar de Qur’an. Op die vrijdagavond las ik haar stukjes van soera Yaa Sien voor. Halverwege de nacht stopte ze met ademhalen. De volgende ochtend was haar kleine lijfje gewassen en van een doodskleed voorzien. We namen afscheid. Tot mijn verbazing vroegen haar ouders of ik Yaa Sien wilde lezen – een soera die in hun gemeenschap vaak werd gelezen wanneer er iemand overleden was.

Zo is er een hadith van Ma’qil ibn Yasar die weliswaar als zwak wordt gezien door sommige geleerden, maar die wel te mooi is om weg te laten als we het over Yaa Sien hebben:

“Alles heeft een hart en Yaa Sien is het hart van de Qur’an… Niemand die het leest en zich richt tot Allah over het hiernamaals zonder dat Allah hen vergeeft… Reciteer het voor je overledenen.”

(In verschillende bewoordingen en delen overgeleverd door Ahmad, Abu Dawud, Hakim en Nasa’i)

“Yaa Sien. Bij de Qur’an in al haar wijsheid.” Vertel ons over leven en dood.

Foto van Pixabay.

Jouw Dagelijkse Dosis:

Jouw Dagelijkse Dosis 2016/1437:

avatar

In het jaar dat Elvis stierf, werd Noureddine geboren. Op zijn negende kreeg hij een skateboard. Op zijn 20ste werd hij in Schotland verliefd op boeken. Op zijn 27ste werd hij moslim en vond hij zijn draai. Hij werkt in de gehandicaptenzorg en denkt soms dat hij bijna Arabisch kan lezen maar vraagt dan toch om een klinker. Hij jat de beste grappen van de missus, steun en toeverlaat sinds 2006. Af en toe vertaalt hij wat poëzie omdat het leven dan gewoon beter is.

Lees andere stukken van