Voorpagina Hulp, Persoonlijk, Psychologie

Suïcidale gedachten en depressie: zo kun je (jezelf) helpen

Afscheidsbrief van Sara Hegazy. Vertaling in het Engels: “To my siblings – I tried to find redemption and failed, forgive me. To my friends – the experience [journey] was harsh and I am too weak to resist it, forgive me. To the world – you were cruel to a great extent, but I forgive.”

Denk je aan zelfmoord? Heb je nu hulp nodig bij depressie? Bel 0900-0113. https://www.113.nl/

Afbeelding: Afscheidsbrief van Sara Hegazy. Vertaling in het Engels: “To my siblings – I tried to find redemption and failed, forgive me. To my friends – the experience [journey] was harsh and I am too weak to resist it, forgive me. To the world – you were cruel to a great extent, but I forgive.” 

Deze week zijn online twee nieuwsberichten hard ingeslagen over bekende mensen die zelfmoord hebben gepleegd: de 34-jarige Indiase film acteur Sushant Singh Rajput en de 30-jarige Egyptische LGBTQ-activiste Sara Hegazy.

Ook al lijken deze twee niet gerelateerd, waren ze niet heel anders van elkaar: beiden kampten al langere tijd met depressie.

Vrienden van mij en ik vonden dit heftige berichten. Het zorgde voor de nodige zelfreflectie over hoe het staat met onze eigen mentale gezondheid en die van onze naasten.

Het regende weer een aantal dagen lieve berichtjes op sociale media met mensen die elkaar een hart onder de riem willen steken. Maar hoe zorg je ervoor dat iemand met depressie dat ziet, voelt en oprecht gelooft in jouw steun?

Depressie kent verschillende vormen

Wat belangrijk is om te onthouden over depressie, is dat het bij iedereen net wat anders tot uiting komt. Dat iemand z’n tandenpoetst, elke dag doucht en er verzorgd uitziet betekent niet dat hij niet depressief is.

Hetzelfde geldt voor iemand die ook je telefoontje opneemt en kan lachen over memes. Dit soort interacties en ogenschijnlijk ‘normaal’ uitziende routines zijn niet per se een reflectie van iemands mentale gezondheid.

En ja, soms ziet depressie er wel uit zoals we het ons vaak voorstellen: iemand die niet meer meedoet met de samenleving, niet meer afspreekt met vrienden, niet meer antwoordt op berichtjes en z’n bed niet meer uit komt.

Dit maakt het juist zo moeilijk om in te schatten hoe iemand zich voelt. De vraag is dan: hoe kun je iemand helpen als je niet duidelijk in kunt schatten of iemand depressief is?

Om depressie te kunnen zien, moet je goed kunnen luisteren.

Leer depressie (her)kennen

De wereld zou een betere plek zijn als mensen zonder depressie therapie zouden volgen over hoe ze depressie kunnen herkennen en hoe ze ermee om moeten gaan.

Wat je het beste kunt zeggen en doen, en hoe je een actieve luisteraar kan zijn, en er zo voor iemand echt zijn. Niet een “I am here if you need me“, maar het gevoel kunt overdragen van “I am always here for you”.

Een omgeving/gemeenschap die goed voorbereid is om depressieve vrienden of familie op te vangen helpt meer dan diegene zelf tegen de stroom in laten zwemmen met therapiesessies en een onveranderde koude, ongeëmotioneerd en inactieve omgeving.

Als je iemand bent die niet depressief is: leer hoe je depressie kunt herkennen en hoe je iemand kunt helpen. 

Goed luisteren en kijken zijn pré

Vooral sinds de (gedeeltelijke) lockdown zijn mensen meer dan ooit vatbaar voor een wegglippend gevoel van de werkelijkheid.

De mensen die zich vasthielden aan dat ene gesprekje met de buurvrouw, een koffie met die vriendin, of op bezoek bij hun ouders, zijn nu helemaal geïsoleerd geraakt.

Zelfs mensen die misschien eerst helemaal geen depressie of angststoornis hadden zijn er vatbaar voor. Met name nu we weer langzaam terug kruipen naar een ‘normale’ samenleving en moeten doen alsof we niet ineens in een wereld met andere regels terugkeren.

Niemand wil ooit zelfmoord plegen om zelfmoord te plegen. Mensen plegen zelfmoord om de pijn, angst, zelfhaat, eenzaamheid die zij voelen te ontsnappen. 

Kijk goed om je heen en spreek mensen waar je al een tijdje niets van hebt gehoord. Maar let ook op de mensen die je dagelijks spreekt en luister naar wat ze zeggen.

Het is niet waar dat iemand die zelfmoord pleegt ‘nooit wat liet merken’.

Waar wij als gemeenschap vaak in falen in zulke gevallen is dat we gewoonweg niet goed genoeg luisteren.

Om (anoniem) hulp en/of informatie te vragen kun je terecht bij de volgende instellingen:

avatar

Nazir Bibi bleef niet hier: in 2018 heeft ze haar geboortestad Hilversum omgeruild voor de mooiste stad van Duitsland. Tot grote teleurstelling van haar ouders is ze nog steeds geen dokter, maar heeft ze ondertussen wel een BA Engelse Taal en Cultuur en een MA Amerikanistiek. Gelukkig is schrijven ook een soort medicijn.

Lees andere stukken van Nazir Bibi