Voorpagina Samenleving

Revolutionaire moslimvrouwen: Nana Asma’u

You should always be clean and wear clean clothes.
Look well to the details of your religion so that we may all
be united with Ahmada.
You should seek religious knowledge and stop straying from
The Path. Do not be one of the lost in the next world.
Ahmada.
Such knowledge enables you to follow God and the
Prophet.
Insight into the Sunna will carry us to Ahmada.
Wishing for a Muslim everything that you
Wish for yourself is [in keeping with] the character of
Muhammada. (vv. 19-21, 28, Nana Asma’u)

Bovenstaand gedicht is geschreven door een bijzondere vrouw, genaamd Nana Asma’u (1793-1864), die met haar poëzie en onderwijs een van grote betekenis is geweest voor de moslimgemeenschap in West-Afrika. Nana Asma’u was een dochter van de politiek leider van het Sokoto kalifaat, Usman Dan Fodio.

De islam werd al sinds de 12e eeuw in West-Afrika gepraktiseerd, maar kreeg onder leiding van moslims zoals Usman Dan Fodio een meer geïnstitutionaliseerd karakter.

Usman Dan Fodio verzette zich tegen de corruptie binnen de verschillende gemeenschappen die leefden in het gebied, en in het bijzonder tegen de strijd tussen stammen, waar de transatlantische slavenhandel van profiteerde.

Daarnaast was hij een groot voorvechter van vrouwenrechten en stimuleerde hij zijn dochter om een politieke en publieke functie op zich te nemen in het kalifaat. Nana had inderdaad een centrale rol in het bestuur in het Sokoto kalifaat. Ze was hoog opgeleid, sprak vier talen en was ook een hafiza en vertaler van de Qur’an.

Onderwijs voor vrouwen

Nana adviseerde haar familie op het gebied van politiek en recht. Daarnaast stond ze in contact met andere moslimgeleerden, met wie ze ook in gesprek ging. Haar grootste bijdrage was op het gebied van educatie. 

Nana Asma’u besefte dat onderwijs voor veel vrouwen, met name buiten de grote steden, niet toegankelijk was. Daarom zette ze een systeem op waarbij geleerde vrouwen in groepjes het land in trokken om vrouwen buiten de steden te onderwijzen. Deze vrouwen werden Yan Taru genoemd, wat zich prachtig vertaalt naar sisterhood.

Zo brachten zij islamitische kennis naar een brede groep vrouwen. Omdat veel vrouwen niet konden lezen of schrijven, besteedde Nana veel tijd aan poëzie om op die manier kennis over te dragen. Deze poëzie ging over islamitische filosofie, recht en tafseer van de Qur’an, maar ook over een correcte levenswijze, zoals in het voorbeeld aan het begin.

Islamitische werken

Ze produceerde meer dan 60 werken inclusief een tafsier van de Qur’an en een biografie van de profeet. De impact van haar onderwijssysteem en islamitische werken kan moeilijk worden overschat en zij is daarom een zeer inspirerende moslimvrouw.

Daarnaast geeft de geschiedenis van het Sokoto kalifaat ons nieuwe inzichten in de manier waarop de islam daar werd beleefd, welke gesprekken de geleerden daar hadden en brengt het ons kennis voorbij de al bekende instituten uit het Midden-Oosten. 

Nieuwsgierig geworden? Lees meer in: “One Woman’s Jihad: Nana Asma’u, Scholar and Scribe” of  “Collected Works of Nana Asma’u: Daughter of Usman ‘dan Fodiyo (1793-1864)” . Je kunt dit stuk ook beluisteren via YouTube.

Deze reeks Revolutionaire Moslimvrouwen is een samenwerking tussen Wij Blijven Hier en Fahm Instituut. Elke vrijdag post Fahm een verhaal over een inspirerende moslimvrouw. Vind ze allemaal hier.
avatar

Tasniem is PhD kandidaat bij de afdeling politicologie aan de Universiteit van Amsterdam. Haar promotieonderzoek gaat over rechtszaken rondom de financiering van terrorisme in Europese context. Daarnaast geeft zij les binnen de bachelor politicologie. Voor Fahm Instituut is zij spreker op het gebied van dekolonialisme en het snijvlak van moslims en politiek.

Lees andere stukken van