Voorpagina Algemeen, Hijab, Islam, Leven, vrouwen

Hebben moslimvrouwen bevrijding nodig?

Persoonlijke aanvallen op moslimvrouwen die hun nek uitsteken zijn geen incident, maar onderdeel van een patroon. Het is de hoogste tijd om dit patroon te ontsluieren. Publieke aanvallen op maatschappelijk en politiek actieve moslimvrouwen is ondermijning van de democratie en de emancipatie van vrouwen en minderheden. Ze worden beticht van een dubbele agenda en zouden een bedreiging vormen voor de Nederlandse ‘normen en waarden’. Los van deze kwalijke onzin is het bizar om te veronderstellen dat de groep die het meest wordt gemarginaliseerd in de samenleving en de geringste politieke participatie kent de grootste bedreiging zou vormen. Er kan louter sprake van democratie zijn als een ieder in de samenleving vrij is om gebruik te maken van het passief kiesrecht, zoals in onze Grondwet wordt benoemd. In plaats van hun persoonlijke keuzes te respecteren wordt geprobeerd ze te ‘bevrijden’. Deze zogenaamde bevrijders zijn zelf gevangen. Gevangen in superioriteitsdenken. Gevangen in xenofobie. Gevangen in etnocentrisme.

Rechtenpromovendus Nawal Mustafa concludeert in haar nieuwste publicatie Muslim Women don’t need saving, dat de discriminatie en segregatie van moslimvrouwen ‘a way of life’ is geworden en dat hun vrijheid en rechten de afgelopen 20 jaar stap voor stap verder zijn beperkt. De moslimvrouw krijgt bar weinig steun in het publieke debat. Zo heb je ook nog de paternalistische ‘linkervleugel’ en het ‘witte feminisme’ waar mensen het allemaal goed bedoelen en moslimvrouwen willen ‘helpen’ met integratie om hen volledig ‘in te voegen’ in hun wereldbeeld. Illustratief hiervoor zijn de uitspraken van Femke Halsema (GroenLinks): “Ik kan niet wachten op het moment waarop vrouwen in vrijheid hun hoofddoek zullen afslingeren.” Als mensen daadwerkelijk zo begaan zouden zijn met de vrijheid en emancipatie van moslimvrouwen, zouden ze moeten pleiten voor de stimulering van onbeperkte aanwezigheid en zichtbaarheid van deze vrouwen. Mét of zónder hoofddoek! Op het gebied van gendergelijkheid heeft Nederland sowieso nog een lange weg te gaan. Vrouwen verdienen nog steeds 14 procent minder dan hun mannelijke collega’s en hebben een marginale positie in politiek en bestuurlijk Nederland. En als je dit combineert met het onderzoek van Meld Islamofobie, Alledaagse islamofobie in Nederland (2019) waaruit blijkt dat moslimdiscriminatie aan de orde van de dag is, is de positie van moslimvrouwen reden tot zorg.

In vele gesprekken met maatschappelijk en politiek geëngageerde vrouwen werd mij op een pijnlijke wijze duidelijk dat, hoewel de maatschappelijke urgentie om te participeren in de politiek steeds groter wordt, ook het persoonlijk risico groot is. Ik zag enorm potentieel aan competentie en talent, maar bespeurde tegelijkertijd terughoudendheid, gevoed door gevoelens van onveiligheid en angst. Het zijn vrouwen die allemaal op hun eigen manier aan het pionieren zijn binnen onder andere het bedrijfsleven, de overheid en maatschappelijke organisaties. Toen ik sommige dames probeerde te stimuleren om zichtbaar politiek actief te worden, kreeg ik regelmatig antwoorden waar ik een brok van in mijn keel kreeg. De antwoorden liepen uiteen van “straks staat mijn positie bij mijn huidige werkgever op losse schroeven als ik zo op de voorgrond treed” tot “extreem-rechts zoekt steeds vaker politici thuis op. Ik heb kinderen en mijn eerste taak is om die te beschermen”.

Onze samenleving heeft deze vrouwen echter keihard nodig, ook in de frontlinie van het publieke debat. Moslimvrouwen die hun nek uitsteken zijn de Rosa Parks’ van deze tijd. Net zoals zij niet accepteerde dat zij haar plaats in de bus af moest staan aan witte passagiers, hoeven moslimvrouwen hun plaats in het parlement, de gemeenteraad of waar dan ook niet af te staan aan anderen. Als vrouwen, om welke reden dan ook, worden belemmerd om mee te doen, verliezen we 50% van ons potentieel als samenleving.  

Moslimvrouwen hebben geen ‘bevrijders’ nodig, maar wel bondgenoten in hun emancipatie en politieke participatie.


Dit artikel is onderdeel van een drieluik. De volgende artikelen zullen gaan over een kritische (zelf)reflectie op de moslimgemeenschap in relatie tot maatschappelijk en politiek actieve moslimvrouwen en over de ‘verborgen’ impact van veel moslimvrouwen in de samenleving.

 

 

avatar

Nurullah is voormalig voorzitter van NIDA

Lees andere stukken van Nurullah